jak nie dać się oszukać
bezpieczeństwo
Cyber-
Cyber-
bezpieczeństwo
jak nie dać się oszukać

Czy wiem, co to znaczy?

Kliknij i sprawdź, czy wiesz, co oznaczają te pojęcia.

Wyciek danych

Wyciek danych następuje wtedy, gdy hakerzy uzyskają dostęp do bazy danych usługi lub firmy, w której są zawarte dane osobowe klientów, np. nazwy i hasła użytkowników, numery PESEL, adresy, a nawet szczegóły płatności. Listy takich danych są zazwyczaj sprzedawane przestępcom przez internet. Dlatego ważne jest, aby nigdy nie używać tego samego hasła w różnych miejscach. Jeśli jedno z tych miejsc zostanie zaatakowane, wszystkie konta z tym samym hasłem mogą zostać przejęte.

Scam

Scam – można tak nazwać każdą formę oszustwa (w tym oszustwa przez internet czy telefon), którego celem jest wyłudzenie danych lub pieniędzy. Scam polega na wzbudzeniu zaufania u drugiej osoby, dzięki czemu możliwe jest łatwe sterowanie jej wyborami i zmuszenie jej do powierzenia np. swoich pieniędzy czy danych osobowych. Oszust w korespondencji obiecuje coś, na co liczy druga strona, np. dobrą cenę za sprzedawany przedmiot czy bonusy w grze komputerowej.

Wyciek danych następuje wtedy, gdy hakerzy uzyskają dostęp do bazy danych usługi lub firmy, w której są zawarte dane osobowe klientów, np. nazwy i hasła użytkowników, numery PESEL, adresy, a nawet szczegóły płatności. Listy takich danych są zazwyczaj sprzedawane przestępcom przez internet. Dlatego ważne jest, aby nigdy nie używać tego samego hasła w różnych miejscach. Jeśli jedno z tych miejsc zostanie zaatakowane, wszystkie konta z tym samym hasłem mogą zostać przejęte.

Scam – można tak nazwać każdą formę oszustwa (w tym oszustwa przez internet czy telefon), którego celem jest wyłudzenie danych lub pieniędzy. Scam polega na wzbudzeniu zaufania u drugiej osoby, dzięki czemu możliwe jest łatwe sterowanie jej wyborami i zmuszenie jej do powierzenia np. swoich pieniędzy czy danych osobowych. Oszust w korespondencji obiecuje coś, na co liczy druga strona, np. dobrą cenę za sprzedawany przedmiot czy bonusy w grze komputerowej.

Niektóre aplikacje, np. aplikacja mBanku, podpowiadają Ci, czy korzystasz z nich w bezpieczny sposób. Sprawdzają np., czy korzystasz z aktualnej wersji aplikacji, czy Twoje urządzenie ma oryginalne zabezpieczenia, czy chronisz swoją prywatność, kiedy korzystasz z telefonu. Dzięki temu możesz lepiej chronić swoje dane i konto.

5 zasad bezpiecznego korzystania z internetu:

1

Nie podawaj swoich poufnych danych, jeśli cokolwiek budzi Twoje wątpliwości.

2

Stosuj różne i skomplikowane hasła.

3

Uważaj na linki wysyłane mailem i przez komunikatory – nie otwieraj podejrzanych maili i załączników.

4

Korzystaj tylko z oryginalnego oprogramowania, pobieraj je z oficjalnych źródeł i regularnie aktualizuj.

5

Zanim klikniesz, przeczytaj uważnie to, na co się zgadzasz.

Zasada 1

Zasada 2

Zasada 3

Zasada 4

Zasada 5

Zasada 1

Nie podawaj swoich poufnych danych, jeśli cokolwiek budzi Twoje wątpliwości

Pamiętaj, by podczas rozmowy telefonicznej, korespondencji na portalu społecznościowym czy na stronie, która wydaje Ci się podejrzana, nie podawać:

· numeru dowodu osobistego, numeru PESEL, nazwiska panieńskiego matki. Są to dane wrażliwe, które oszust może wykorzystać, by wziąć np; kredyt na Twoje dane.
· numeru, daty ważności i kodu CVC karty. Te dane są wykorzystywane do zakupów w sieci, ich utrata może powodować, że ktoś zapłaci za zakupy pieniędzmi z Twojej karty.
· loginu i hasła do bankowości internetowej. Ich utrata powoduje, że przestępca ma dostęp nie tylko do Twoich pieniędzy, lecz także do danych, które podajesz do banku.

Czasami hotel czy operator komórkowy chce zeskanować dowód osobisty. Nie musisz się na to zgadzać. Nie zostawiaj też swojego dowodu jako zabezpieczenie pożyczonego sprzętu narciarskiego czy w siłowni itp. Nigdy nie pożyczaj swoich dokumentów osobistych (np. dowód, prawo jazdy) i nie chwal się nimi w sieci.

Zasada 2

Stosuj różne i skomplikowane hasła

Stosuj skomplikowane hasła i nie powtarzaj tych samych haseł na różnych stronach i portalach. Nowe zalecenia mówią o tym, by budować hasła, które składają się z co najmniej 15 znaków
– zlepek nieoczywistych wyrazów (z użyciem małych i wielkich liter), znaków specjalnych i cyfr, np. KwiateKtelefON#1zgubiliDeszcz.

Zasada 3

Uważaj na linki wysyłane mailem i przez komunikatory – nie otwieraj podejrzanych maili i załączników

Czytaj uważnie maile i nie klikaj linków, które wydają Ci się podejrzane. Może się zdarzyć, że kupujący okaże się oszustem i będzie chciał wyłudzić Twoje dane lub pieniądze (np. podaje się za Twojego znajomego i prosi Cię o kod BLIK, przesyła Ci linki kierujące do fałszywych wiadomości, wystawia przedmiot i likwiduje profil po tym, jak wpłacisz pieniądze).

Zasada 4

Chroń swój telefon – korzystaj z oryginalnego oprogramowania, pobieraj je z oficjalnych źródeł i regularnie aktualizuj

Cyberataki na telefony komórkowe są coraz częstsze. Hakerzy masowo wykradają nasze loginy do bankowości elektronicznej i poufne dane, korzystając z braku zabezpieczeń na smartfonach. Nie daj się zaskoczyć, zobacz, jak chronić swój telefon:

- regularnie aktualizuj oprogramowanie urządzenia
- korzystaj z programu antywirusowego
- zabezpiecz dostęp do urządzenia hasłem, np. PIN-em – jest trudniejszy do odgadnięcia i podejrzenia np. w komunikacji miejskiej niż wzór
- twórz kopie zapasowe danych Twojego urządzenia, np. w chmurze lub na innym urządzeniu, np. komputerze
- czyść regularnie pamięć telefonu
- przed sprzedażą telefonu przywróć ustawienia fabryczne urządzenia

Aplikacje pobieraj tylko z zaufanych źródeł, tj. sklepów – App Store (iOS – Apple), Google Play (Android), AppGallery dla telefonów Huawei. Do pobrania oraz aktualizacji aplikacji używaj zawsze tych sklepów, ponieważ znajdujące się tam programy są cyfrowo podpisane i przechodzą proces weryfikacji, a więc gwarantują Ci bezpieczeństwo. Nigdy nie pobieraj aplikacji z nieznanych źródeł!

Zasada 5

Zanim klikniesz, przeczytaj uważnie to, na co się zgadzasz

Twoje bezpieczeństwo i prywatność to ważne kwestie. Jeśli instalujesz na komputerze czy telefonie nową aplikację, możesz otrzymać powiadomienie informujące o tym, że dana aplikacja chce mieć np. dostęp do Twoich kontaktów czy danych. Czytaj uważnie te treści i nie zgadzaj się, jeśli wydają Ci się podejrzane (tzn. nieadekwatne do funkcji, jaką ma spełniać dana aplikacja). Oszuści w ten sposób mogą przejąć kontrolę nad danymi Twojego urządzenia. Jeśli aplikacja nie jest Ci niezbędna, a wymaga dostępu np. do wyświetlania i sterowania ekranem, odczytywania i wysyłania wiadomości SMS czy połączeń, zastanów się nad jej instalacją.

Obejrzyj filmy i zobacz, jak się chronić przed oszustwami w sieci

Chroń swoje dane

Jeśli nie wiesz, gdzie jest Twoja karta płatnicza, albo obawiasz się, że ktoś mógł Ci ją ukraść, pamiętaj, że możesz tymczasowo zablokować lub zastrzec swoją kartę. Taką możliwość daje Ci większość banków w swoich aplikacjach mobilnych, np. mBank. Dzięki temu zmniejszasz ryzyko, że dane z Twojej karty wykorzystają oszuści.

Sprawdź, czy wiesz, jak nie dać się oszukać. Rozwiąż QUIZ

https://www.mbank.pl/quiz/

Nota prawna

To nie jest oferta. Materiał został przygotowany przez mBank na potrzeby projektu edukacyjnego Warszawskiego Instytutu Bankowości „Porwani przez Ekonomię”, opartego na książce profesora Witolda Orłowskiego „Ekonomia dla ciekawych”. Pamiętaj, że mBank udostępnia aplikację tylko za pomocą autoryzowanych sklepów – App Store (iOS – Apple), Google Play (Android), AppGallery dla telefonów Huawei. Do pobrania oraz aktualizacji aplikacji używaj zawsze tych sklepów, ponieważ znajdujące się tam programy są cyfrowo podpisane i przechodzą proces weryfikacji, a więc gwarantują Ci bezpieczeństwo. Nigdy nie pobieraj aplikacji z niezaufanych źródeł! Nową aplikację możesz pobrać, jeśli Twoje urządzenie ma system operacyjny w wersji minimum Android 7.0 lub iOS 14.0 (lub nowsze). Zapoznaj się z polityką prywatności aplikacji mobilnych. Wyjaśnienia pojęć dotyczących usług reprezentatywnych powiązanych z rachunkiem płatniczym objętych tym materiałem znajdziesz na www.mBank.pl/slowniczek. Szczegółowe informacje o kartach debetowych i kredytowych w mBanku, w tym warunki naliczania za nie opłat, są określone w Taryfie prowizji i opłat bankowych dla osób fizycznych w ramach bankowości detalicznej mBanku S.A., Tabelach stóp procentowych dla osób fizycznych w ramach bankowości detalicznej mBanku S.A. oraz w regulaminach kart debetowych i kredytowych dla osób fizycznych, dostępnych na https://www.mbank.pl/pomoc/dokumenty/oferta-indywidualna/karty/.